Bałwochwalstwo / idolatria

grec. eidolon - obraz lub posąg; latreia - kult.

W religiach abrahamowych bałwochwalstwo (idolatria) to grzech - to oddawanie czci bożkom (bóstwom), także gdy ludzie przywiązują zbyt dużą wagę do rzeczy doczesnych kosztem Boga. 

Stary Testament
Izraelici podkreślali wyłączność swojego Boga - Jahwe. Pierwsze przykazanie zabrania czczenia innych bogów. Zabroniono tworzenia posągów.

Nowy Testament
Oddawanie czci bożkom to kult demonów. Święty Paweł jako bałwochwalstwo traktuje także chciwość - kult pieniądza, władzę oraz wszelkie rozkosze życiowe. Unikanie tych rzeczy jest warunkiem zbawienia.

Islam
W Islamie to szrik - oddawanie czci innemu bogowi niż Allah, jest to największy grzech i nie będzie wybaczony. 

TYRADA

Dłuższa wypowiedź, przemówienie w stylu podniosłym, w literackiej tragedii tyrada stanowiła zasadniczą formę dialogu. 

Enureza/inkontynencja

łac. incontines - nietrzymanie przy sobie.

Niekontrolowane wydalanie moczu lub kału. 

Występuje w przypadku:

• zmiany położenia macicy
• obciążenia dla mięśni macicy (ciąża, poród, nadwaga)
• przerost gruczołu prostaty
• menopauza
• urazy rdzenia kręgowego
• stwardnienie rozsiane
• chroniczne zaparcia
• zapalenie pęcherza moczowego
• leki diuretyczne (moczopędne)
• kamica nerkowa
• guzy systemu urogenitalnego
• ostre zapalenia
• problemy psychiczne
• zaburzenia lękowe
• choroba Parkinsona
• choroba Alzheimera
• wady wrodzone
• zabiegi chirurgiczne
• udar mózgu.

U dzieci nietrzymanie moczu może trwać do 5 roku życia. Nie należy dziecka karać, a wręcz wykazać się zrozumieniem, gdyż cała sytuacja jest dla dziecka krępująca zwłaszcza jeśli zdarza się to starszemu dziecku. 

W niektórych przypadkach powód jest natury fizjologicznej np. zbyt mały pęcherz. Wtedy należy skontaktować się z pediatrą czy urologiem.

Czasami jest to problem natury emocjonalnej. Każda zmiana w otoczeniu dziecka może wywołać lęk i nocne moczenie. Często na koloniach na łóżkach małych dzieci umieszcza się ceratki pod prześcieradła. 

Kolejnym powodem jest niepanowanie jeszcze sztuki trzymania moczu. Należy dziecko systematycznie budzić w nocy by skorzystało z nocnika czy toalety. Gdy dziecko staje się coraz starsze śni mu się, że ktoś mu mówi, że powinien skorzystać z toalety. Nawet gdy dziecko częściowo obudzi się to i tak będzie miało wrażenie, że je ktoś prowadzi do łazienki. 

Także rodzice głowa do góry. Dziecko wyrasta z nietrzymania moczu. Osobom dorosłym przydadzą się będą raczej farmakologiczne rozwiązania.

diggeridoo

To instrument dęty australijskich aborygenów. Jest to to jeden z najstarszych instrumentów dętych na świecie, ma około 1500 lat (świadczą o tym malowidła skalne mieszkańców Kakadu ).
Opisywane jest jako drewniana trąbka, przez muzykologów jako aerofon. Rurka mierzy od 1 do 1,5 metra. Rzadko bywają krótsze lub dłuższe. Im dłuższy instrument tym niższy dźwięk. 
Aborygeni tworzą diggeridoo z drzewa eukaliptusowego, głownie z pnia, choć czasem z bocznych gałęzi. Rzemieślnicy spędzają dużo czasu na wyszukaniu odpowiedniego drzewa, wyjedzonego w środku przez termity, bez naruszenia zewnętrznej części pnia.  

Dla Aborygenów północnej Australii diggeridoo jest ważną częścią kultury. Podczas uroczystości grają na nim wyłącznie mężczyźni.  

British Medical Journal po przeprowadzeniu badan stwierdził, że nauka gry na diggeridoo wpływa pozytywnie na problemy z chrapaniem i niedotlenieniem podczas snu. Wzmacnia się muskulatura górnych dróg oddechowych. 

Somnabulizm

Somnabulizm = sennowłóctwo = lunatyzm

Somnabulizm pochodzi z łaciny: somnus to sen a ambulus - chodzący.  
Lunatyzm pochodzi od słowa luna - księżyc. 

To oczywiście chodzenie podczas spania. Winowajcą jest tutaj niedojrzały układ nerwowy. Dlatego występuje często u dzieci i jest niegroźne, a u dorosłych (18% populacji) nazywane jest już chorobą. U dzieci najczęściej to zjawisko występuje raz w życiu. Broughton z Ottawy udowodnił, że dziecko pozostawione na podłodze w czasie snu samo wstanie i zacznie chodzić. Co najmniej 15% dzieci w wieku od 4 do 12 lat lunatykuje, a większość to chłopcy. Najczęściej dzieci wyrastają z tego w wieku dojrzewania. Najczęściej dochodzi do tego zjawiska podczas pełni, chory nie musi go widzieć, organizm wyczuwa. 

W 1987 r. pewien jedenastoletni chłopiec przejechał 160 km. pociągiem towarowym zanim się obudził. 

Śpiący wstaje i wykonuje różne czynności: ubiera się, je, Umysł śpi więc człowiek nie jest w stanie kontrolować zachowania - jest bardzo podatny na sugestie innych osób. San ten trwa od kilku do 30 minut, a nawet dłużej. Lunatyk oczy ma otwarte, widzi wszystko i jest w stanie omijać przeszkody, pisać i czytać. Potrafi zareagować na pytanie innych, ale nie musi na nie odpowiedzieć. Najczęściej odpowiada prawdę. Lunatykowanie to także: jazda samochodem, chodzenie po murach, wypadnięcie z okna czy odkręcenie gazu i wysadzenie domu w powietrze. Zdarza się, że osoba może być agresywna - dochodzi do pobić, znanych jest 10 morderstw. 

Najczęściej somnabulik nic nie pamięta. Lunatykowanie pojawia się już od 30-40 minut od zaśnięcia w szczytowym momencie snu - w fazie NREM (powolny ruch gałek ocznych, sen głęboki). U dorosłych somnambulizm wiąże się ze stresem, nadużywaniem alkoholu, zmęczeniem. Leczy się poprzez psychoterapię (spłycanie snu), techniki relaksacyjne tj. hipnoza i autohipnoza oraz przez podanie środków antydepresyjnych. 

Często występują tutaj problemy z oddychaniem w czasie snu. Prowadzi to prawdopodobnie do zakwaszenie krwi.

Noc świętojańska = noc Kupały

Na śląsku i Podkarpaciu to sobótka, na Warmii i na Mazurach to palinocka. Noc świętojańską obchodzi się w nocy z 23 na 24 czerwca.

To święto wody, ognia, słońca, księżyca, płodności, radości i miłości. Obchodzone jest wśród ludów słowiańskich, bałtyckich, germańskich, celtyckich oraz przez część ludów ugrofińskich. W Finlandii jest to jedno z najważniejszych świąt kalendarzowych. W Łotwie ligo to święto państwowe i dzień 23 i 24 czerwca są dniami wolnymi od pracy. A na Litwie wolny jest 24 czerwiec. 
Nazwa została wymyślona w XX wieku przez chrześcijan, Kościół nie mogąc wykorzenić sobótki, zasymilował (przystosował) ją z obrzędami chrześcijańskimi. Patronem został Jan Chrzciciel nazywany Kapałą. Pojawił się tutaj rytualny chrzest. 

Wyraz kupała pochodzi prawdopodobnie od słowa kump (zgromadzenie, grupę, zbiorowość, gromadę), a sobótka oznaczało sabat. 

Na Litwie powstała pieśń. Pierwszej wiosny po stworzeniu świata Księżyc wziął ślub ze Słońcem. Gdy słońce wstało to Księżyc ją zdradził z Jutrzenką. Od tamtej pory te 2 ciała niebieskie rywalizują ze sobą, najbardziej podczas letniego przesilenia, gdy dzień jest najdłuższy a noc najkrótsza.

Święto to wszędzie obchodzono podobno. W Czechach i w Polsce skakano przez ognisko - miało to chronić przed nieszczęściem. Palono w nich zioła. Zabawom towarzyszyły  wróżby i tańce. Dziewczęta puszczały wianki z zapalonymi świecami na wodę. Gdy wianek został wyłowiony przez kawalera oznaczało to szybkie zamążpójście. Gdy płynął to dziewczyna wyjdzie za mąż ale nieprędko, a gdy utonął, spalił się to zostanie starą panną. Bydłu na rogi zawieszano wianki z bylicy - miało to ustrzec je przed chorobami i urokami czarownic. W Serbii z dogasających ognisk tworzyli pochodnie i obchodzili domostwa by chronić przed duchami. 
W niektórych regionach wierzono, że kąpiel 23 czy 24 czerwca w dzień w rzekach, strumykach czy jeziorach jest niewskazana, a kąpiel o zmierzchu czy przed świtem miała właściwości uzdrawiające. 

Góry

  
Góry zrębowe (załomowe) 
powstały w skutek dźwigania pewnego obszaru. Pod wpływem sił tektonicznych powstaje naprężenie w skorupie ziemskiej. Następuje przemieszczanie mas skalnych wzdłuż linii pękania (uskoków). Ta aktywność sejsmiczna trwająca miliony lat przesuwa masy skalne wzdłuż uskoków o setki kilometrów w poziomie i kilka w pionie. 

Góry zrębowe to Sudety, Góry Smocze

Góry wulkaniczne
zbudowane są ze skał wulkanicznych, piroklastycznych (bomby, pyły, popioły wulkaniczne). Mają postać stożków czy kopuł z obniżonymi kalderami (zagłębienie w szczytowej części wulkanu). Niektóre góry pod wpływem erupcji ulegają częściowemu zniszczeniu. Powstają rozległe zagłębienie - kaldera a przy jej brzegach powstają młodsze stożki wulkaniczne z kraterami. Najczęściej tworzą się pojedyncze stożki dookoła krateru. Gdy kilka wulkanów sąsiaduje ze sobą jest możliwe powstanie pasma gór wulkanicznych.

Góry fałdowe 
powstają w wyniku fałdowania i wypiętrzania mas skalnych. Fałdowanie to boczne ściskanie poziomo ułożonych warstw skalnych i wyciskanie płyt kontynentalnych. To najczęściej spotykane góry na świecie: Himalaje, Andy, Alpy, Karpaty.